De overlast door robocalls, telefoontjes afkomstig van geautomatiseerde systemen, groeit snel in ons land. Volgens de Fraudehelpdesk kwamen in de eerste negen maanden van 2025 al 45.000 meldingen binnen van telefonische fraude – meer dan over heel 2024, Dat meldt NRC.

 

Vanaf oktober gaat COIN, de vereniging van telecomaanbieders, aan de slag met de bestrijding van telefoonfraude. Zo komt er een centrale lijst van toegestane sms-afzenders, die vanaf oktober structureel wordt ingezet. Ook komt er een anti-spoofingcheck voor buitenlandse oproepen die zich voordoen als Nederlandse banknummers. Deze ingrepen zouden de snelle groei van robocalls in Nederland moeten afremmen.

Oplichters maken gebruik van zogeheten application-to-person-diensten (A2P) om automatisch berichten of oproepen te versturen. Daarmee verleiden ze slachtoffers om naar dure buitenlandse nummers te bellen, ongewilde abonnementen af te sluiten of zelfs persoonlijke gegevens prijs te geven. Vaak gebruiken ze valse of nagemaakte nummers – spoofing – om vertrouwen te wekken.

Nog geen controle

Het is niet strafbaar om nummers te imiteren, maar misbruik is wel strafbaar. NRC schrijft dat er binnen het telefoonnetwerk geen structurele controle plaatsvindt. “Providers vertrouwen elkaar dat alleen geldige nummers worden gebruikt – een systeem dat vergelijkbaar is met de beginjaren van e-mail, toen spam nog ongefilterd doorkwam,” aldus NRC. Telecomproviders mogen het verkeer nauwelijks filteren: de Europese ePrivacy-richtlijn verplicht hen om alle gesprekken door te geven. Die regels stammen uit 2002 en zijn volgens toezichthouders dringend aan modernisering toe: zo zouden ze verkeersgegevens kunnen gebruiken om fraude te bestrijden.

In het buitenland ligt dat anders. Italië blokkeerde sinds augustus al 43 miljoen spam-sms’jes met nieuwe filters. In de VS wordt het STIR/SHAKEN-systeem gebruikt, dat de authenticiteit van bellers controleert. Het leidde tot een daling van 60 procent in het aantal robocalls.

Ook willen banken in de toekomst controleren of klanten tijdens een overboeking telefonisch contact hebben met oplichters. Hiervoor is echter aanpassing van de Telecommunicatiewet nodig – een proces dat nog op zich laat wachten. (NRC)

Technologie