Een corruptieonderzoek naar de bescherming van frauduleuze callcenters vanuit het openbaar ministerie heeft geleid tot nieuwe schandalen en maatregelen in Oekraïne.

 

Eerder deze maand deden het Oekraïense anticorruptiebureau NABU en gespecialiseerde anticorruptieteams invallen bij het Openbaar Ministerie in Kyiv. Een dag later maakte NABU bekend een criminele organisatie te hebben opgerold die stelselmatig steekpenningen van frauduleuze callcenters ontving en de opbrengsten witwaste. De callcenters richtten zich op slachtoffers in verschillende Europese landen.

Nu blijkt dat volgens de opsporingsdiensten een leidinggevende van het OM aan het hoofd stond van de criminele organisatie. Deze zou de groep medio 2025 hebben opgezet met officieren van justitie en personen uit zijn directe omgeving. In ruil voor het geld lieten zij de callcenters ongemoeid. De opsporingsdiensten hebben vijf personen als verdachte aangemerkt.

Daarbij zijn geen namen genoemd. Oekraïense media wijzen Serhii Kropyva, het adjunct-hoofd van de afdeling internationale samenwerking van het OM, aan als hoofdverdachte. Kropyva werkte vanaf 2021 bij de cyberpolitie, waaronder ook de bestrijding van criminele contactcenters viel.

Het vooronderzoek leidde de opsporingsdiensten naar de Oekraïense procureur-generaal Ruslan Kravchenko. Terwijl Kropyva in voorarrest zit met een borgsom van omgerekend 2,7 miljoen dollar, ontkent Kravchenko elke betrokkenheid bij de malafide contactcenters. Hij heeft op 7 september bekend gemaakt dat hij zijn ontslag had ingediend.

Kravchenko werd eerder genoemd als de drijvende kracht achter de nieuwe aanpak voor de bestrijding van scam-contactcenters sinds 2025. Bronnen melden dat hij tegelijkertijd een beschermingsconstructie zou hebben opgezet om de criminelen de vrije hand te geven.

Kravchenko maakt ook bekend dat hij aangifte had gedaan tegen NABU-directeur Semen Kryvonos, wegens het vervalsen van officiële documenten. Op 15 september werd Kravchenko door president Zelensky geschorst, waarna hij het parlement vroeg hem direct te ontslaan.

Nieuwe wetgeving aangenomen

Gisteren werd in Oekraïne tevens een wet aangenomen waarmee tot twaalf jaar cel kan worden opgelegd voor het runnen van een frauduleus callcenter. De wet lag al klaar voor goedkeuring sinds oktober 2023 en werd in mei 2024 in eerste lezing aangenomen, daarna kwam het proces stil te liggen. Eerder dit jaar was informatie naar buiten gekomen over de omvang van de activiteiten en de bestrijding daarvan.

Bij ruim 400 huiszoekingen werden 94 callcenters gesloten en 1.794 werkplekken ontmanteld. De handhaving leidde echter niet tot veroordelingen. Sinds begin 2022 werd in 18 rechtszaken uitspraak gedaan tegen 27 verdachten. In 14 zaken werd een gevangenisstraf opgelegd, maar slechts twee veroordeelden kwamen daadwerkelijk achter de tralies, aldus Oekraïense media.

(Ziptone/redactie)

Human Resources