Vanaf 12 september 2025 is de Europese Data Act (Dataverordening) van toepassing. Met de wetgeving zijn er nieuwe regels voor het delen en gebruiken van data binnen de Europese Unie ingevoerd. Dat is met name relevant voor het gebruik van data uit connected devices en voor dataportabiliteit bij clouddiensten.

 

De Data Act moet gebruikers meer controle geven over hun eigen gegevens, met name wanneer die bijvoorbeeld uit auto’s of andere verbonden apparaten komen. Zo zijn gegevenshouders (zoals aanbieders van connected devices) verplicht om relevante gegevens van verbonden producten of aanverwante diensten te delen met een derde partij, denk aan een logistiek dienstverlener, een aanbieder van een app of een reparateur.

De Data Act schrijft ook regels voor bij het gebruik van clouddiensten door bedrijven en consumenten, zo bevat de wet regels voor dataportabiliteit bij clouddiensten. Cloudproviders moeten het mogelijk maken om data over te dragen tussen verschillende cloudsystemen of om deze met elkaar te koppelen.

Daarnaast bevat de Data Act clausules die gebruikers moeten beschermen tegen oneerlijke en eenzijdige contractvoorwaarden.

En tot slot bevat de Data Act regels die overheidsinstanties in staat stellen toegang te krijgen tot data van derde partijen. Dit kan alleen bij aantoonbaar gerechtvaardigde doeleinden. Tegelijkertijd biedt de Data Act bescherming tegen ongeoorloofde toegang door autoriteiten van derde landen: aanbieders van diensten moeten hiervoor passende waarborgen inbouwen.

Toezicht en handhaving

In Nederland zijn de Autoriteit Consument & Markt (ACM) en de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) aangewezen als de bevoegde autoriteiten voor toezicht en handhaving. De ACM draagt de primaire verantwoordelijkheid en houdt toezicht op bijna alle aspecten van de regelgeving. De AP is verantwoordelijk voor gevallen waarin de verplichtingen uit hoofde van de Datawet raakvlakken hebben met de bescherming van persoonsgegevens.

De ACM heeft een leidraad Data Delen ontwikkeld die bedrijven helpt bij de implementatie van de nieuwe regels. Tot 31 oktober 2025 kan er feedback op deze leidraad worden gegeven.

(Ziptone)

Kennisbank, Technologie