De Europese Commissie zet de volgende stappen om het recht op offline zijn en eerlijk telewerken voor werknemers in te voeren. Op 25 juli is de commissie begonnen met de tweede fase van de besprekingen met de sociale partners.

 

Tijdens deze besprekingen zullen de standpunten van de sociale partners in de EU worden verzameld over een mogelijk initiatief op EU-niveau om de risico’s van de “altijd online”-werkcultuur te verminderen en eerlijk en kwalitatief hoogstaand telewerken voor werknemers te waarborgen. Concreet worden de sociale partners uitgenodigd om hun standpunten te geven over onderwerpen als het recht van werknemers om zich af te sluiten; eerlijk en kwalitatief hoogstaand telewerk, met inbegrip van non-discriminatie, toegang tot apparatuur, gegevensbescherming en monitoring en veiligheid en gezondheid op het werk.

Telewerk is sinds 2019 verdubbeld in de EU: in 2024 werkte gemiddeld een op de vijf Europeanen (20,3 %) ten minste een deel van zijn tijd thuis. Voor Nederland was dat 38% in 2024.

Always on

Digitale hulpmiddelen bieden zowel werknemers als werkgevers meer flexibiliteit bij het organiseren van het werk, waardoor meer autonomie en innovatieve manieren van werken mogelijk worden. Meer flexibiliteit kan ook bijdragen tot een beter evenwicht tussen werk en privéleven, aldus de Commissie. Digitale hulpmiddelen hebben echter ook bijgedragen tot een “always-on”-werkcultuur, waarin het normaal wordt verwacht dat men op elk moment kan werken. Dit heeft geleid tot toenemende oproepen tot een recht om offline te gaan en waarborgen om ervoor te zorgen dat de digitalisering de rechten van werknemers niet verzwakt.

AI-beheer, telewerken en geestelijke gezondheid

De sociale partners worden verzocht uiterlijk op 6 oktober 2025 te reageren. Na deze raadpleging kunnen de sociale partners onderling onderhandelingen starten. Als alternatief zal de Commissie de feedback analyseren en maatregelen op EU-niveau overwegen, met volledige inachtneming van de nationale bevoegdheden.

Deze raadpleging volgt op de oproep van het Europees Parlement in 2021 om actie te ondernemen met betrekking tot het recht om offline te zijn en telewerken. De eerste fase van de raadpleging vond plaats van april tot juni 2024.

De raadpleging sluit ook aan bij de politieke richtsnoeren van voorzitter Von der Leyen voor 2024-2029, waarin zij een nieuw actieplan aankondigde voor de uitvoering van de Europese pijler van sociale rechten, met inbegrip van initiatieven op het gebied van AI-beheer, telewerken en geestelijke gezondheid.

Vervolgonderzoek

In 2024 publiceerde de Commissie een onderzoeksrapport waarin de sociale, economische en juridische aspecten van telewerken en het recht om offline te zijn werden onderzocht in de context van digitalisering en trends na COVID-19. Deze studie is gebaseerd op uitgebreide input van nationale overheden, sociale partners, deskundigen en de academische wereld, en zal samen met de resultaten van deze raadpleging worden meegenomen bij de voorbereiding van EU-maatregelen. De Commissie voert momenteel een tweede studie uit om de toegevoegde waarde en de effecten van mogelijke EU-maatregelen verder te analyseren. (EC)

Human Resources