Op 4 september 2026 begint Google met het verwijderen van de Assistant-app van Androidtelefoons en gekoppelde apparaten. Daarmee verdwijnt het laatste restant van een platform waarop bedrijven ooit hun eigen spraakdiensten konden bouwen. Die mogelijkheid zelf sneuvelde al in 2023.

 

De uitfasering betreft Androidtelefoons en tablets, Wear OS-horloges, koptelefoons, oordopjes en auto’s die Android Auto via de telefoon draaien. Auto’s met ‘Google built-in’ vallen erbuiten, net als Google Home-speakers, smart displays en Google TV. Die apparaten blijven overigens niet op Assistant draaien; Google zet ze via een apart traject om naar Gemini for Home. Wie begin augustus 2026 Google Assistant wilde installeren, kreeg de mededeling dat de functionaliteit beperkt is, samen met de keuze om te gaan voor Gemini.

Rulebased chatbot

Google lanceerde de Nederlandstalige Assistent in juli 2018. Het idee achter het platform was groots: bedrijven konden hun dienstverlening uitbreiden door, met name, de afwikkeling van veel gestelde vragen te laten verlopen via de assistant. Hiermee konden merken een ‘eigen stem’ bouwen binnen een rule-gebaseerde spraakassistent.

De Assistants van Google, Microsoft, Amazon, Apple en Samsung haakten aan op het idee dat spraakbesturing de meest logische interface was om te communiceren met bedrijven en systemen. Deze bedrijven investeerden stuk voor stuk in het optuigen van complete platformen en ecosystemen.

Aanroepen

Er was ook een belangrijke, praktische hobbel: ieder merk moest zorgen voor een eigen ‘invocation‘, nodig om een gesprek met de juiste assistent op te starten, zoals ‘hey PostNL’ of ‘praat met Rabobank’. Eenmaal correct doorgeschakeld kon je via spraak communiceren met de chatbot van het betreffende bedrijf. Dat kon via de eigen hardware van Google en vanaf je telefoon, waar Google Assistant als app kon worden geïnstalleerd. Daar kwam bij dat nergens was terug te vinden welke bedrijven je überhaupt kon aanroepen. Andere beperking: voor algemene vragen konden de assistants alleen verwijzen naar zoekresultaten op internet; je kon er dus geen inhoudelijke dialoog mee voeren. “Ik begrijp je niet” was dan ook een veelvoorkomende respons.

Korte hype

De introductie kon desondanks rekenen op enthousiaste reacties van merken die op het platform wilden aanhaken: Albert Heijn, KLM, Transavia, PostNL, Rabobank, ING, Jumbo, Essent, Eneco, MediaMarkt, Bol.com, Rituals, Centraal Beheer, de NOS en de NPO. Luchtvaartmaatschappij KLM presenteerde zichzelf destijds als een van de eerste bedrijven ter wereld met een Nederlandstalige dienst op de Google Assistant.

Daarnaast was de Assistant de uitvalsbasis voor simpele commando’s (denk aan timers, herinneringen, navigatie, telefoongesprekken en smarthome-bediening) en meer geavanceerde commando’s in de vorm van zogenaamde ‘actions’. Meer complexe acties, al dan niet met inbegrip van andere functionaliteiten, waren te programmeren met oplossingen als If This Then That (IFTTT).

Die merkdiensten hebben het niet gehaald. Google kondigde de sunset in juni 2022 aan en zette Conversational Actions op 13 juni 2023 definitief uit. Een jaar later, op 31 juli 2024, sloot ook Google Business Messages, het chatkanaal waarmee klanten vanuit Search en Maps rechtstreeks een bedrijf konden aanschrijven. De periode waarin merken een eigen stem binnen de Assistent konden bouwen, duurde daarmee vijf jaar. Wat op 4 september verdwijnt, is de assistent zelf.

Top of flop?

Over het succes van de platformen gaf Google alleen selectieve cijfers. In januari 2020 sprak het bedrijf over meer dan 500 miljoen maandelijkse Assistant-gebruikers, voor Gemini meldde het 950 miljoen maandelijkse gebruikers in het tweede kwartaal van 2026. Hoeveel mensen nu nog op Assistant zitten, is nooit bekendgemaakt. Eerder waren er al twijfels ontstaan over het bereik.

Er is wel een uitzondering als het gaat om succesvolle call deflection. Verschillende hotelketens hebben Google Assistant of vergelijkbare alternatieven ingezet om vragen van klanten, die normaal gesproken aan de receptie werden gericht, af te vangen. Een van de andere praktische bezwaren van bijvoorbeeld Google Assistant als uitvalsbasis voor contact met chatbots van bedrijven, was onduidelijkheid over welke bedrijven je zou kunnen aanroepen.

Zelfde lot voor Alexa, Bixby, Siri en Cortana

Bij vrijwel elke aanbieder is de eerste generatie spraakassistent vervangen door een generatief model. Bij Amazon kwam Alexa+ op de markt, dat op 4 februari 2026 landelijk in de Verenigde Staten uitrolde en gratis is voor Prime-leden. Microsoft haalde de zelfstandige Cortana-app in 2023 uit Windows en verving die door Copilot. Apple tekende in januari 2026 een meerjarige overeenkomst met Google, volgens Bloomberg ter waarde van ongeveer een miljard dollar per jaar, om Siri te herbouwen op een Gemini-model dat binnen Apples eigen Private Cloud Compute draait. Samsung koos een derde weg en zette op de Galaxy S26 drie assistenten naast elkaar: Gemini voor agentic taken in externe apps, Perplexity voor zoekvragen en een vernieuwde Bixby voor de apparaatbediening.

Er is ook specifieke kritiek op de overgang van de deterministische Google Assistant naar Google Gemini. Voor exacte commando’s, zoals het in- of uitschakelen van verlichting, werken deterministische flows beter dan generatieve AI. Ook zijn doorverwijzingen nog niet altijd succesvol, denk aan podcasts, nieuws- en radiozenders, externe muziekdiensten en de Interpreter Mode.

Met het uitfaseren van Google Assistant verdwijnt de laatste laag van een architectuur waarin een merk binnen de assistent een eigen ruimte kon opeisen om dialogen te sturen. Die ruimte was er sinds 2023 feitelijk al niet meer. Nu beslissen LLM’s waar de antwoorden op vragen vandaan komen. 

(Ziptone/Erik Bouwer)

Featured, Technologie