De inzet van AI in de publieke sector komt langzaam op gang, ook aan de balie en in het klantcontactcenter van Nederlandse gemeenten. Er wordt geëxperimenteerd, maar inzet op grote schaal is nog niet gebruikelijk. Dat blijkt uit de tweede editie van de AI Monitor Gemeenten van adviesbureau M&I/Partners.

 

In 20 van de 30 deelnemende gemeenten wordt momenteel actief geëxperimenteerd met AI; in het onderzoek van 2024 was dat lager. Dienstverlening is een van de werkgebieden waar AI wordt ingezet. 87 procent van de 30 gemeenten die aan het onderzoek van adviesbureau M&I/Partners deelnamen, gebruikt tools als ChatGPT, Microsoft Copilot of het Nederlandse SafeGPT.

Een klein aantal gemeenten geeft aan zelf AI-toepassingen te ontwikkelen, of wil hiermee beginnen. Het gaat dan om toepassingen gericht op het ontsluiten van de kennisbank of chatbots voor het KCC. Het gaat veelal om intern gerichte toepassingen.

AI-initiatieven haaks op beleid en regels

Slechts 27 procent van de ondervraagde gemeenten maakt actief keuzes voor Europese AI-toepassingen boven non-EU-AI. Slechts enkele gemeenten hebben beleid op dit vlak, terwijl bijna alle respondenten digitale soevereiniteit, privacy en informatiebeveiliging als belangrijke aandachtspunten noemen.

Ook de AI-geletterdheid loopt niet in de pas met beleid en regels. Een meerderheid van de gemeenten (60%, n=18) geeft aan dat er al medewerkers zijn getraind in AI-geletterdheid. Bij 30% (n=9) is dit nog niet het geval, terwijl 10% (n=3) aangeeft dat er op dit moment nog geen medewerkers zijn getraind.

De AI Monitor Gemeenten 2025 is het tweede jaarlijkse onderzoek van M&I/Partners naar de stand van AI bij Nederlandse gemeenten. Het onderzoek is niet representatief, maar combineert een enquête onder dertig gemeenten met drie verdiepende interviews. Van de respondenten zijn zeventien gemeenten klein (minder dan 60.000 inwoners), zes middelgroot en zeven groot (meer dan 100.000 inwoners). De interviews zijn gehouden bij Wierden, Dijk en Waard en Haarlemmermeer.

(M&I Partners)

Featured, Onderzoek