In de eerste anderhalve week na de dood van de 17-jarige Lisa uit Abcoude is de officiële 112NL-app ruim 85.000 maal gedownload. Alleen al in augustus werd 10.000 keer via de app contact gezocht met de 112-meldkamer en 66 keer gebeurde dat via een chat.
Op Europees vlak is er nog werk aan de winkel als het gaat om geavanceerde oplossingen rondom noodnummers.

 

112NL is de officiële en gratis app van de Nederlandse noodhulpdiensten politie, brandweer, ambulance en Koninklijke Marechaussee. De app is sinds 2022 beschikbaar en is tot nu toe ruim 450.000 maal gedownload. Via de app kan zowel gechat als gebeld worden.

Wanneer iemand met 112NL belt naar 112, gaan er automatisch extra gegevens mee naar de meldkamer, waaronder locatiegegevens en welke hulp nodig is (politie, brandweer of ambulance). Ook kan degene die hulp vraagt, aangegeven dat spreken of horen niet goed mogelijk is. Via de app kan een conversatie in het Engels worden gedaan of in twee talen tegelijk.

De politie benadrukt in verschillende media dat bellen naar 112 nog altijd de snelste en eenvoudigste manier is om hulp te krijgen, maar de 112NL-app is een belangrijke aanvulling op bestaande voorzieningen.

De opmars van de 112NL-app past in een bredere trend waarin technologie een steeds grotere rol speelt bij noodhulp.

SOS-functies in telefoons

Android- en iOS telefoons beschikken over een ingebouwde SOS-functie om noodoproepen te doen. Deze functie kan vanaf het vergrendelscherm worden aangeroepen. Wie op een iPhone 112 wil bellen, kan dat doen door vijf keer snel de zijknop in te drukken óf door de zijknop en een volumeknop ingedrukt te houden. Na enkele seconden belt het toestel dan 112. Bij iOS zijn verder verschillende instellingen mogelijk, bijvoorbeeld dat je contactpersoon voor noodgevallen automatisch een sms ontvangt. Ook worden locatiegegevens geüpdatet en gedeeld per sms wanneer je locatie wijzigt. Vergelijkbare instellingen zijn beschikbaar bij Android.

Apps voor noodoproepen in andere landen

Andere landen hebben vergelijkbare noodoproep-apps die rechtstreeks bellen met meldkamers en locatiegegevens meesturen. In België bestaat 112 BE, Duitsland beschikt over nora – Notruf-App, Italië biedt de Where Are U app. Spanje biedt My112 aan, Zweden heeft de SOS Alarm-app die ook noodwaarschuwingen en incidentinfo uit de omgeving biedt; en Hjelp 113 is de Noorse app. Deze app geeft ook de dichtstbijzijnde AED. Internationaal is er de EchoSOS app, die noodnummers per land geeft. Deze app geeft bij gebruik in Zwitserland zelfs informatie over de dichtstbijzijnde spoedeisende hulp inclusief wachttijden.

Hoewel vrijwel alle landen eigen apps hebben, is de versnippering groot. In Europees verband zijn er enkele initiatieven opgestart om hier meer eenheid in aan te brengen. Het gaat dan om het PEMEA-netwerk, om Advanced Mobile Location en om eCall.

PEMEA-netwerk: over landsgrenzen heen, maar niet alle landen doen mee

Sommige van bovenstaande apps zijn aangesloten op het PEMEA-netwerk. Dat betekent dat de app met je ‘meereist’ en kan communiceren met de meldkamers van lokale noodhulpdiensten (local PSAP: Public Safety Answering Point) in het land van verblijf. Naast locatie kunnen bij een oproep naar zo’n noodnummer ook andere data meegestuurd worden (medische info, beperkingen zoals doof/slechthorend, contactgegevens). PEMEA staat voor Pan-European Mobile Emergency Application; het PEMEA-netwerk is opgezet door de European Emergency Number Association (EENA).

PEMEA is inmiddels in meerdere Europese landen geïmplementeerd. Finland beantwoordde als eerste regio noodoproepen uit andere landen (2021), gevolgd door landen zoals Roemenië, Slovenië, (delen van) Spanje, Italië, Monaco en Griekenland.

Advanced Mobile Location (AML)

Meldkamers in Europa hebben geen wettelijke plicht om te voldoen aan de normen die nodig zijn om te kunnen aanhaken op het PEMEA-framework. Dat aanhaken vraagt investeringen in hardware, software en procedures om te kunnen voldoen aan de zeer zware standaarden die PEMEA hanteert, onder meer op het gebied van GDPR en veiligheid. Ook zijn de technische standaarden nog niet volledig uitontwikkeld, waardoor de meeste landen eventuele aanbestedingen uitstellen.

Daarnaast is Advanced Mobile Location (AML) in vrijwel alle Europese lidstaten actief. Dit protocol zorgt ervoor dat de smartphone bij een noodoproep direct registratie van GPS, Wi-Fi en zendmastlocatie inschakelt. Deze gegevens – met een nauwkeurigheid van vijf tot enkele tientallen meters – worden dan als SMS of databericht doorgestuurd naar de meldkamer. Hoewel AML aanzienlijk beperkter is dan PEMEA, zijn de drempels om dat laatste framework in alle Europese landen van de grond te krijgen tot nu toe blijkbaar te groot.

Community-responder-apps

Community-responder-apps zijn apps waarbij burgers in de omgeving van de hulpvrager een melding krijgen. Dit soort apps zijn er voor bijvoorbeeld reanimaties, zoals het Nederlandse HartslagNu. In het buitenland zijn er ook apps die getrainde hulpverleners in de buurt mobiliseren – van ambulance tot brandweer – en in veel gevallen wordt dan ook direct een melding gedaan bij een meldkamer.

Lees ook: niet-alledaagse contactcenters die klaar staan voor mensen in nood.
Het SWAP-team van de NS, 113 zelfmoordpreventie, 0900-8844, Dierenambulance en meer

Satellietverbinding

In bepaalde gevallen bevatten telefoons een optie voor oproepen naar noodnummers als er geen connectiviteit is via het mobiele netwerk of WiFi. Deze optie is dan onderdeel van het toestel (zoals het geval bij de iPhone 14 en nieuwer), die in Nederland en België noodberichten kunnen sturen naar een satelliet. De functionaliteit komt ook zelf in actie na een zware aanrijding (crash detection). Ook Pixel-telefoons van Google kunnen crashes detecteren en daarna automatisch bellen.

eCall

Een vergelijkbare crash detection functionaliteit is sinds maart 20218 verplicht voor nieuwe auto’s. Deze zogenaamde eCall-voorziening maakt bij een ernstig ongeval automatisch verbinding met 112, stuurt voertuiglocatie, tijdstip en rijrichting mee, en opent een spraakverbinding met de meldkamer. Het is een voertuiggebonden systeem, dus anders dan de crash detection functionaliteit die Apple en Google voor smartphones aanbieden.

Voor een écht Europees 112-ecosysteem is brede invoering van PEMEA noodzakelijk. Het zal de komende jaren blijken of dat haalbaar is of dat AML toch de standaard blijft.

(Ziptone/redactie)

Customer Experience, Featured